Brood, suiker en low-carb

Verschillende stromingen binnen voedingsland vinden dat er minder koolhydraten moeten worden gebruikt. Een te hoge inname van koolhydraten zou de oorzaak zijn van overgewicht, diabetes en hart- en vaatziekten. Vooral het advies van het Voedingscentrum zou tot overconsumptie van deze voedingsstoffen leiden, doordat er (te) veel brood wordt aanbevolen, maar klopt dit wel?

Grenzeloos suiker advies????

In 2006 zijn de Richtlijnen Goede Voeding (RGV) opgesteld waarin een aanbeveling voor koolhydraten werd gedaan van 40 energieprocent per dag. Voor die tijd werd er een aanbeveling aangehouden van 50-55 energieprocent. Het advies voor koolhydraatinname is dus al fors verlaagd met 15 energieprocent.
In 1986 werd de bovengrens voor enkel- en tweevoudige suikers op 15-25 energieprocent gesteld, maar in de RGV 2006 is de bovengrens voor de enkel- en tweevoudige suikers is losgelaten. Dat is vreemd, omdat deskundigen in het buitenland al eerder adviseerden om een bovengrens van 10 energieprocent te hanteren om overgewicht en hart- en vaatziekten te voorkomen (zie pagina 62 van dit document). Ook wordt er geen aanbeveling gegeven over het gebruik van langzame suikers oftewel de koolhydraten met een lage glycemische index, omdat de commissie het bewijs voor de preventie van overgewicht hiervan niet voldoende vond.

Wat eet Nederland aan koolhydraten?

In de Voedselconsumptiepeiling (VCP2011) die van 2007 tot 2010 werd gehouden blijkt dat de gemiddelde koolhydraatinname voor volwassen mannen van 19-69 jaar ongeveer 42,8 en voor vrouwen in dezelfde leeftijdscategorie 44,4 energieprocent bedraagt. De inname van enkel- en tweevoudige suikers bedraagt voor de volwassen mannen 19,1 en voor de vrouwen 21,2 energieprocent (zie pagina 9 van dit document).
De belangrijkste bronnen van de koolhydraten voor de volwassenen zijn de graanproducten (31%), met brood als belangrijkste leverancier, gevolgd door frisdranken en vruchtensappen (16%), suiker en andere zoetwaren (14%) en op een gedeelde vierde plaats door cake/koeken en melkproducten (10,4%). De enkelvoudige en tweevoudige suikers werden voornamelijk geleverd door frisdranken en vruchtensappen (30,2%), suiker en zoetwaren (23,9%), melkproducten (18,5%) en cake en koeken (10%) (Zie pagina 3 van dit document).

Suikerconsumptie is hoog

De World Health Organisation (WHO) adviseert sinds 2002 al om niet meer dan 10 energieprocent enkel- en tweevoudige suikers in te nemen en onlangs stelde zij deze aanbeveling naar beneden bij tot 5 energieprocent totaal. De WHO pleit er voor om de verborgen suikers in de voeding terug te dringen. Hierbij kun je denken aan de suikers die toegevoegd zijn aan allerlei voedingsmiddelen, zoals sauzen en ketchup. Wie zijn/haar keukenkastjes inspecteert en alle etiketten van de kant-en-klaarproducten, zoals blikjes, flesjes en zakjes goed bekijkt ontdekt dat er nogal wat producten zijn waaraan suiker toegevoegd is. Dit is sneaky, maar op basis van de cijfers uit de VCP blijkt echter dat de Nederlander vooral veel zichtbare enkel- en tweevoudige suikers binnenkrijgt in frisdranken, suiker en zoetwaren en niet in de vorm van verborgen suikers.  

Voldoende macrovoedingsstoffen, maar niet voldoende micronutriënten

Naar aanleiding van de RGV 2006 werden op 1 maart 2011 de Richtlijnen Voedselkeuze gepubliceerd waarin basisdagmenu’s zijn weergegeven voor de verschillende leeftijdscategorieën. Berekening van het dagmenu voor volwassenen leert dat dit schema van voedingsmiddelen keurig voldoet aan de aanbevelingen voor energieprocenten en er is nog zelfs wat “vrije ruimte’ voor aanvullingen met extra voedingsmiddelen. Wanneer naar de voorziening in vitamines en mineralen wordt gekeken blijkt echter dat voor “ijzer, zink, selenium, foliumzuur, vitamine A en D niet alle aanbevelingen worden gehaald” (pag. 54). Voor jodium is toentertijd nog geen berekening gemaakt, omdat jodium nog niet was opgenomen in de NEVO-tabel.

Low carb door minder suikerinname

Uit de resultaten van de voedselconsumptiepeilingen blijkt dat de koolhydraatinname verlaagd kan worden door minder frisdranken, suiker en snoep te gebruiken. Daarmee wordt de voorgestelde norm voor inname van enkel- en tweevoudige suikers van de WHO van 5 energieprocent beter benaderd. Daarnaast is het belangrijk dat er minder met suiker gezoete melkproducten worden genuttigd. Om dit te realiseren moet ook de industrie een bijdrage leveren door de suiker in hun producten te verminderen. Dus toch liever naturelle producten zonder smaakje en vooral zonder suiker. En als de industrie dan toch in actie moet komen kunnen ook de verborgen suikers worden opgespoord en zoveel mogelijk verwijderd uit de voeding.

Minder brood haalbaar en kan gezond zijn

Brood is wel een belangrijke leverancier van koolhydraten, maar het bevat naar verhouding weinig enkel- en tweevoudige suikers. Wie brood wil vermijden of verminderen kan dat bijvoorbeeld doen door brood te vervangen door salades met peulvruchten, noten en zaden. Daarmee vang je gelijk twee vliegen in een klap, doordat deze producten extra vitamines en mineralen leveren in verhouding tot brood. Brood weglaten zou tot een jodiumtekort kunnen leiden, maar dat is prima op te vangen door vaker een visje te eten.

Conclusie

De overconsumptie van koolhydraten wordt niet zozeer veroorzaakt door het (brood)advies van het Voedingscentrum, maar door het gebruik van frisdranken en andere bronnen van enkelvoudige en tweevoudige suikers.


Geplaatst door Anneke Palsma op 28 May 2014

3 reacties

liesbeth

Brood weglaten is toch wel een hype.. hoor Anneke.
Men laat het weg om af te vallen, vult daarnaast zijn maag met stuk vlees, eieren met spek. "ha gezond want zonder brood".
Brood vervangen door salades met noten, peulvruchten ed. zie ik de 'doorsneeconsument' niet zo snel doen. Het gaat er niet altijd om wat effecient, verstandig is maar ook om wat haalbaar is.

iets anders:
De trainingen om 30 dagen geen suiker en geen brood te eten blijven hip. Omdat je er zoveel mee wint: kilo's afvallen en meer energie.
Koolhydraten is een goede energiebron, maar het weglaten (door brood weg te laten) maakt je zoveel energieker, je wordt 10 jaar jonger. dat kan het effect op de lange termijn nooit vasthouden dunkt me.

29 May 2014 03:41


Anneke Palsma

Allereerst dank voor je reactie Liesbeth. Het klopt inderdaad dat mensen naar aanleiding van de boeken van William Davis (Wheatbelly) en Kris Verburg (De Voedselzandloper) brood gaan weglaten/verminderen uit hun voeding met het idee dat het brood de veroorzaker is van overgewicht en andere aandoeningen.
Omdat de WHO echter voorstelt om de aanbevelingen voor enkelvoudige en tweevoudige suiker te verlagen van 10 energieprocent naar 5 energieprocent ben ik uit nieuwsgierigheid eens in de gegevens van de vorige VCP gedoken en deze vergeleken met de RGVvan 2006 en de Richtlijnen Voedselkeuze 2011. Tot mijn verbazing bleek dat de gemiddelde volwassene erg hoog scoort op de inname van enkelvoudige en tweevoudige suikers in vergelijking met het gebruik van brood en de totale energie-inname door koolhydraten. Vooral het verschil tussen de voorgestelde WHO-norm voor enkelvoudige en tweevoudige suikers en het suikergebruik van de gemiddelde Nederlander volgens de VCP.
Vandaar juist het advies om het suikergebruik te beperken door de twee grootste leveranciers ervan te benoemen. En wie echt brood wil verminderen kan dat doen door een salade. Dat lijkt veel werk, maar het is wel wat er gesuggereerd wordt in De Voedselzandloper van Kris Verburg. Best een slim idee en voor wie buitenshuis werkt en gebruik maakt van een maaltijd van een cateraar of uit het personeelsrestaurant kan het best een zeer bruikbaar initiatief zijn.
De trainingen om koolhydraten weg te laten/verminderen zullen ook niet voor iedereen haalbaar zijn.
Je geeft aan dat het weglaten van brood leidt tot meer energie en een gevoel dat je 10 jaar jonger bent. Waardoor vervang je het brood en andere koolhydraatbronnen dan? En zijn de effecten zoals "energieker voelen" en het gevoel om "10 jaar jonger te zijn" dan een effect van het weglaten van brood/koolhydrtaten, of juist een gevolg van het meer binnenkrijgen van andere voedingsmiddelen en stoffen?

29 May 2014 05:46


Liesbeth

Een antwoord op jou Anneke:
mijn reactie van brood weglaten is niet mijn ervaring maar dat hoor ik mn. vrouwen nu aangeven. Brood wordt weggelaten, Wat ze ervoor in de plaats eten: een appel of gewoon ontbijt/ lunch overslaan.
De vrouwen vertellen me dat ze zich zo fit voelen, energie voor 10. Het is de vraag of dat resultaat blijvend is.
Koolhydraten 30 dagen weglaten voor de winst van: vele kilo's afvallen, meer energie is toch erg aantrekkelijk.
'Blijvend volhouden' is moeilijk. Als je jezelf een verbod oplegt, ga je daar toch op een gegeven moment naar verlangen/je ongemakkelijk bij voelen.

We moeten af van regimes en restricties.
Het begint met van jezelf houden. Genieten van gezond, het is geen straf! Dan wordt de relatie met eten veel evenwichtiger en krijg je vanzelf een gezond gewicht.
Helaas is de consument altijd op zoek naar de do's en dont's als het gaat om de eigen gezondheid. Als je in balans bent, kun je prima van een stukje chocola genieten. Volg jezelf, niet de goeroe..

30 May 2014 02:30