Sportprestaties nuttig voor gezondheidszorg

Ook zo in de ban van het WK voetbal en/of de Tour de France? Het is prachtig dat “ons elftal ” het zo goed gedaan heeft  en Lars Boom een etappe in de Tour de France heeft gewonnen. Voor de wielrenners geldt dat “het nog ver is naar Parijs”. Om sporters gezond en in vorm te houden wordt veel onderzoek verricht. Is dit alleen luxe-onderzoek of kan dit nuttig zijn voor de gezondheidszorg.

Begrip van werking lichaam

Om beter te kunnen presteren is het belangrijk om te begrijpen hoe het lichaam werkt en welke processen een rol spelen bij het beschermen van gezondheid, verrichten van grote inspanningen en herstel na lichamelijke en geestelijke prestaties. Hierbij is het van belang om te kijken naar de factoren die ervoor zorgen dat het duurvermogen toeneemt en er meer kracht op een efficiëntere manier wordt geleverd. Te denken valt dan aan lichaamssamenstelling en bouw van sporters en aan gebruikte materialen en kleding. Resultaten uit onderzoeken hiernaar kunnen ook in de gezondheidszorg worden toegepast.

Het ideale lijf

Tijdens de penaltyserie van Nederland-Costa Rica was te zien dat de Nederlandse keeper Tim Krul een voordeel had door zijn lichaamslengte. Hij reikte met zijn handen tot aan de lat boven het doel. Combineer dat met een goede sprongkracht, een optimale alertheid en mentale beheerstheid en dat leidde in dit geval tot een keeper die voldoende ballen stopte om Nederland door te laten gaan naar de halve finale. Veldspelers kunnen voordeel hebben bij een snelle wendbaarheid en uithoudingsvermogen.  
In het wielrennen hebben we klimmers en renners waarvan het lijf beter toegerust is voor de vlakke ritten. De ideale klimmer is een tanige lichtgewicht terwijl een renner die wat steviger gebouwd is in het voordeel is bij de vlakke ritten.Sporters zijn altijd op zoek naar een ideale lichaamssamenstelling, of beter gezegd het ideale lijf.

Bouw en brandstoffen belangrijk

Het allerbelangrijkste zijn de brand- en bouwstoffen die de sporter gebruikt. Het is te vergelijken met een mooie auto. Zelfs de duurste Ferrari kan niet draaien zonder brandstof en een goed onderhouden motor.
De voetballer is tijdens een reguliere wedstrijd “slechts” 1,5 uur actief verdeeld over twee keer 3 kwartier, terwijl wielrenners tijdens de Tour de France 3 weken achtereen bijna zes uur per dag actief zijn in vlakke ritten en bergetappes met slechts 2 rustdagen. Het is duidelijk dat de wielrenners een hogere energiebehoefte hebben dan de voetballers. Het voorkomen van een gebrek aan voedingsstoffen zoals vitamines, mineralen en spoorelementen is voor wielrenners dan ook een grotere uitdaging dan bij voetballers. Voor beide groepen sporters geldt dat behoud van alertheid belangrijk is.

Van brandstof naar brainfood

In het verleden werd er voornamelijk gekeken naar een optimale brandstoftoevoer bij het sporten en later werd daar ook de vochttoevoer bij betrokken. De laatste jaren is er ook meer aandacht voor de invloed van voeding op de hersenen. Daarbij valt te denken aan het gevoel van welbevinden en het vergroten van de alertheid. Hiervoor is het nodig dat de voeding voldoende koolhydraten moet bevatten en deze moeten op de juiste tijd worden ingenomen. Daarnaast moet er voldoende worden gedronken. Een voetballer kan normaliter toe met ongeveer 2 liter vocht per wedstrijd, maar de behoefte voor een wielrenner kan wel oplopen tot meer dan 5 of 6 liter per dag.
Beide groepen sporters kunnen daarnaast ook voordeel hebben van voeding die voor een grotere alertheid zorgt. Daar werd tot nu toe nog niet zoveel op ingezet, maar zo langzamerhand komt er steeds meer kennis over dit onderwerp.

Verbetering sportprestaties nuttig voor gezondheidszorg

Deelnemers aan de Tour de France zijn altijd op zoek zijn naar middelen en mogelijkheden om beter te presteren. Dat kan natuurlijk het beste op een gezonde manier, zonder doping. In samenwerking met de ploeg Argos-Shimano werd de documentaire "Nieuwe Helden" gemaakt waarin getoond wordt dat de Tour de France ook zonder gebruik van doping kan worden gereden. Deze ploeg zet ook stevig in op goede sportvoeding voor wielrenners. Ook anderen doen dat en vorig jaar verscheen het boek "Culinaire tour" dat zich specifiek op wielrenners richt. Toch is hier mogelijk nog meer winst te behalen die ook bij andere sporten en zelfs in de gezondheidszorg kan worden toegepast.
Mede daarom is er op 8 juli een nieuw onderzoeksinstituut met de sprekende naam Eat2move geopend in Gelderland. Aan dit onderzoekscentrum zijn verschillende instellingen verbonden. De voedingsmiddelen en voedingsstrategieën die hier voor topsporters worden ontwikkeld kunnen ook door amateurs die zeer intensief sporten worden gebruikt. Dit lijkt luxe-onderzoek, maar de kennis die hier opgedaan wordt, kan ook ingezet worden bij revalidatiegeneeskunde en bij de behandeling van ouderen.

Sport meets healthcare

Het lijkt een luxe onderzoek, maar een beter begrip van lichaamsprocessen die een rol spelen bij het herstel na inspanning kunnen leiden tot betere behandelingen bij de revalidatie na operaties. Als we meer weten van de invloed van training en voeding op spiermassa en spierkracht kunnen we ouderen beter voorbereiden op grotere operaties, zoals het vervangen van heupen en knieën, etc. Verder kan deze kennis worden gebruikt om mensen in een betere conditie te brengen of houden die behandeld worden voor ziekten als COPD en kanker. En wie weet kan het ontwikkelen van voedingsstrategieën om alert te blijven mogelijk helpen voor een beter welbevinden en het voorkomen van valincidenten.
Kortom in eat2move wordt een mooie verbinding gemaakt voor het verbeteren van sportprestaties en het de behandelen van zieken, en ouderen door training (fysiotherapie) en voeding.


Geplaatst door Anneke Palsma op 10 July 2014