Vullen of voeden

Soms kan een weddenschap voor nieuwe ontwikkelingen zorgen binnen de sport. Wilfried Genee had een aardig idee om gezonde voeding in voetbalkantines te promoten. Hij schreef er samen met zijn vrouw een boek over dat zowel voor- als tegenstanders kent, zoals zoveel voedingsboeken. Past dit boek goed bij het landelijke initiatief voor De Gezonde Sportkantine? Is het geschikt voor het voetbal?

De weddenschap en het verloop

De hoofdredacteur van Voetbal International Johan Derksen denkt dat het plan voor een gezonde sportkantine niet haalbaar is. Radio- en tv-presentator en sportjournalist Wilfried Genee ging in januari 2014 een weddenschap aan met Johan Derksen dat dit wel gerealiseerd kan worden. Wanneer het Genee dit jaar lukt om in 50 voetbalkantines eten en drinken op het menu te zetten dat voedzamer is dan het huidige assortiment, gaat het team van Voetbal International met Johan Derksen in een kookschort voorop een avond koken bij een gezonde voetbalkantine. Bovendien komt het sterrenteam van RTL-Boulevard een wedstrijd spelen bij dezelfde club.
In maart meldde Genee dat hij wel snapt waarom het project in Utrecht geen succes was. Volgens de website vullenofvoeden hebben zich inmiddels 49 kantines aangemeld om mee te doen met zijn project.  

Ontstaan van het idee

Wilfried Genee schreef samen met zijn vrouw Lily Pirayesh, communicatiedeskundige, het boek “Vullen of voeden”, omdat ze een verslag wilden maken van hun zoektocht naar goede voedingsrichtlijnen voor kinderen. Het boek is niet bedoeld om voor te schrijven hoe je kinderen moet voeden, maar om te laten zien wat er allemaal speelt in de wereld van voeden en vullen. Ze leerden tijdens het schrijven van dit boek dat een goede voeding al belangrijk is vanaf het allereerste begin van een mensenleven. Het echtpaar had gesprekken met verschillende deskundigen op het gebied van voeding en met bekende Nederlanders die jonge kinderen hebben.
Ook leerden ze dat er veel te verbeteren valt aan de voedingsgewoonte van de gemiddelde Nederlander. En dat geldt ook als het om voedsel gaat dat in restaurants en attractieparken verkrijgbaar is. Zo ontstond het idee dat ook in de sportkantines vaker gezonde voeding aangeboden moest worden.

Verzameling van feiten, fabels en meningen

In het boek “Vullen of voeden” komen allerlei mensen aan het woord die een passie hebben voor voeding. Iedereen belicht het onderwerp vanuit zijn eigen achtergrond. Naast professionals worden bekende Nederlanders met jonge kinderen geïnterviewd. Verder worden her en der bekende voedingswetenschappers aangehaald, maar ze worden niet correct geciteerd. Zo wordt er gesuggereerd dat de bekende voedingsepidemioloog Walter Willet gezegd zou hebben dat er een relatie is tussen het gebruik van veel zuivel en osteoporose, terwijl Willet in de bewuste lezing (schuif de timer door naar 1.04) gemeld heeft dat er vaker fracturen optreden in landen waar veel zuivel gebruikt wordt. Willet heeft daarbij niet aangegeven dat het een oorzakelijk verband betreft, maar in Vullen en Voeden kan dit wel zo gelezen worden.
Doordat de verhalen van deskundigen en bekende Nederlanders elkaar afwisselen kan de geïnteresseerde leek het spoor bijster raken tussen feiten, fabels en meningen. Opvallend is ook dat een aantal van de geraadpleegde mensen banden heeft met EKO-plaza. Dat is jammer, omdat het boek daardoor niet neutraal is, maar extra podium biedt aan een commerciële organisatie.

Heldere kernboodschap vanuit doolhof

Naast het boek is er ook een website met informatie die bij het boek kan worden gebruikt. Op de site kun je ook een quiz invullen om een groentepakket en het boek “Vullen of voeden” te winnen. Bij de multiple choicevragen zijn de keuzes doorgaans niet handig geformuleerd. De onjuiste antwoorden zijn vaak geen goede afleiders van het juiste antwoord. Ook de motivatie voor “goede keuzes” rammelt. Dat is jammer, want de combinatie van een boek en een website op basis van voedingskennis zou een mooie insteek kunnen zijn om het (voetbal)publiek te voorzien van goede en praktische voedingsinformatie.
De kernboodschap van het boek is echter duidelijk: er is teveel verkeerd voedsel gemakkelijk verkrijgbaar. In die zin kan dit boek ertoe bijdragen dat ouders meer gaan nadenken over voeding voor hun kinderen.

En voor de sportkantine van Genee?

Tot nu toe zijn er nog maar 312 Gezonde Sportkantine in Nederland. Die zijn voornamelijk in de randstad en Noord-Brabant te vinden.
Het boek Vullen en voeden zorgt voor aandacht voor De Gezonde Sportkantine, maar als het Genee lukt om die 50ste kantine in zijn project in te lijven kan dit heel veel publiciteit genereren. Het effect kan worden versterkt als RTL-boulevard een live uitzending maakt van het moment waarop Johan Derksen en zijn mensen de weddenschap met Genee nakomt en daarnaast ook de wedstrijd tussen een amateurclub en het Sterrenteam van RTL-boulevard uitzendt.
Voor de sportdiëtist kan dat dan een mooie kans zijn om op de rijdende trein te springen die “De Gezonde Sportkantine” heet en dan haar/zijn expertise te laten zien hoe de richtlijnen voor sportvoeding goed doorgevoerd kunnen worden in de sportkantines voor alle sportverenigingen.


Geplaatst door Anneke Palsma op 4 December 2014

2 reacties

Liesbeth van den Heuvel

Ik zie de essentie van je kritische beschrijving, dat voorop. Ik dacht aan de titel van je blog allereerst aan de drempels bij een gezonde leefstijl/omgang met kinderen die er in de voetbalkantine zijn. Daarom wil ik toch dat balletje opwerpen:
Is de voetbalkantine wel rijp voor de boodschap met gezonde leefstijl? Met alle respect, 'de frikandel' na afloop lijkt zo ingebakken.
Wat zijn de drempels, wat zijn de kansen?

In hoeverre is de voetbalkantine een doorsnee van de sportkantines in Nederland?

Mijn ervaring als moeder is dat de sport van je kind een eigen cultuur meedraagt: atletiek is anders dan volleybal, anders dan voetbal. Grappig om te ervaren, stond ik nooit zo bij stil. Daar zitten markante verschillen in sfeer bij de club en ouders.

Over gezond eten bij de sport:
Ik zie hier bij de hockeyvereniging dat de kinderen vanaf de jongste teams in de pauze van de wedstrijd fruit +/ komkommer krijgen. Ouders verzorgen dat om toerbeurt. Zij vinden het heel normaal. De kids gaan het ook heel normaal vinden. Zien eten doet eten.

Het is misschien maar 1 moment in de week (bij 1 competitiewedstrijd) maar ik zie het als een deel van de opvoeding en voeding van kinderen. Het meeste gebeurt thuis en op school. Sport heeft voor kinderen een belangrijk voorbeeld. Ik vind dat dat onderschat wordt.Klein beginnen werkt altijd.

4 December 2014 12:02


Anneke Palsma

Dag Liesbeth,
Bedankt voor je reactie. Je hebt gelijk dat (op)voeding en voeding van de kinderen zowel thuis, op school en op de sportclub plaatsvindt. De hockeybond heeft tijdens het WK Hockey in juni dit jaar De Gezonde Sportkantine enorm gepromoot. Dat is hopelijk door veel lokale hockeyclubs overgenomen, zie ook: http://www.sportvoedingsadvies.eu/blog/item/134/Maatje-meer+naar+sportief+maatje-minder.
Voetbal is een populaire sport en het is dus aannemelijk dat hier met het concept van “De Gezonde Sportkantine veel sporters bereikt kunnen worden om goede voeding te promoten. Voordat je daar echt mee aan de slag kunt moeten de vooroordelen over gezonde voeding worden “weggewerkt”. Het lijkt erop dat veel kantinebeheerders in het voetbal (en mogelijk ook in andere sporten) bang zijn om wijzigingen in het assortiment aan te brengen, omdat dat tot ontevreden klanten zou leiden met als gevolg verlies van omzet als er alleen gezonde voeding wordt aangeboden.
Het “broodje bal” of de frikandel hoeft niet geheel verbannen te worden, maar begin eens met wat alternatieven ernaast aan te bieden en zet deze eens wat meer op de voorgrond en schuif de minder gezonde gerechten meer naar achteren, zodat de gezonde gerechtjes meer opvallen.
Daarnaast biedt het concept voor De gezonde Sportkantine ook kansen voor clubs om sponsoring te zoeken van lokale leveranciers van voeding door toelevering van groente (als onderdeel van gezonde gerechtjes), fruit, maar ook brood door de lokale bakker, etc. Daarnaast zijn er creativiteit en vaardigheden nodig om kleine gerechtjes te bereiden.
Het klopt dat iedere sport zo aar eigen cultuur kent, maar bij elke cultuur zijn er gezonde varianten te bedenken. De hockeybond heeft dat heel goed opgepakt. Het lijkt me dat dit in het voetbal en in andere sporten ook kan.

4 December 2014 05:49