Vette richtlijnen?

Nee, het is nog niet zover. De nieuwe Richtlijnen Goede Voeding moeten nog uitkomen, maar er zijn wel nieuwe onderzoeksresultaten te melden over het verband tussen vet en het risico op hart- en vaatziekten en type 2-diabetes. Hierbij is er gekeken naar de inname van de verschillende soorten vetten. Voor de professional zijn deze resultaten aansprekend, maar wat kan de consument met deze kennis?

Terugblik

Vorige week schreef ik al over de verschillende soorten vetten en wat hun functies zijn in het lichaam. Daarnaast zijn de in vet oplosbare vitamines besproken. Ook is het verschil tussen onverzadigde en verzadigde vetten uitgelegd. Het verzadigd vet komt van nature in allerlei voedingsmiddelen voor. De functies van de visvetzuren die momenteel heel erg in de belangstelling staan zijn ook toegelicht. Ook de functies van cholesterol zijn beschreven. Daarnaast is stilgestaan bij het verschil tussen verzadigd vet en tansvetten. Transvetten zijn doorgaans industrieel gehard vet. Ze komen vooral voor in koekjes, gebak en kant-en-klaar-producten. Daarnaast zijn er ook transvetten die van nature in melk en melkproducten voorkomen. De industrieel vervaardigde transvetten zijn bedoeld om de structuur van deze producten te verstevigen.

Verzadigde vetten minder invloed op hart- en vaatziekten dan gedacht?

Uit een groot Canadees onderzoek blijkt dat er geen sterk verband aangetoond kon worden tussen de inname van verzadigd vet en hart- en vaatziekten, diabetes en sterfte. Toch dient hierbij rekening gehouden te worden met de voedingsstoffen die ingezet worden ter vervanging van de verzadigde vetten. Zo blijkt dat de meervoudig onverzadigde visvetzuren wel tot een afname van het risico op hart- en vaatziekten, diabetes en sterfte leiden. Wanneer het vet vervangen werd door koolhydraten of meervoudig onverzadigd vet leidde dit niet tot lager risico op hart- en vaatziekten. Wanneer er meer industrieel vervaardigde transvetten (in koek, gebak en kant-en-klaar-producten) werden gegeten leidde dit tot een groter risico op hart- en vaatziekten en de totale sterfte. Het is echter niet duidelijk of een hogere inname van deze transvetten ook gelinkt kan worden aan het risico op diabetes of een beroerte

Dierlijke vetten minder of beter dan plantaardige vetten?

Er is in eerder onderzoek wel gesuggereerd dat vetten uit zuivel niet zouden leiden tot hart en vaatziekten, maar in dit Canadese onderzoek wordt dit niet bevestigd. De verzadigde vetten uit zuivel zouden mogelijk wel bescherming bieden tegen diabetes. Toch is dit niet hard te maken, omdat het dieet van de deelnemers aan de diverse onderzoeken uit meerdere soorten vet en natuurlijk veel meer verschillende voedingsmiddelen bestaat.
Uiteraard geldt deze conclusie ook voor de andere soorten vetten in de voeding. Er zijn slechts weinig voedingsmiddelen die uit (verzadigd) vet bestaan. Daarom geldt ook voor het verband tussen verzadigd vet en de verschillende ziekten dat er naast de verzadigde vetten ook andere voedingsstoffen zijn die het onderzoeksresultaat beïnvloeden.  

Waarom een aparte benadering van verzadigd vet en transvetten?

In het verleden werden verzadigd vet en transvet in een adem genoemd als oorzaak van hart- en vaatziekten. De laatste jaren kwamen er meer publicaties die het verband tussen verzadigd vet en hart- en vaatziekten steeds meer in twijfel trokken. Voor Canadese onderzoekers was dat voldoende reden om de resultaten uit verschillende grote onderzoeken naar de invloed van de totale hoeveelheid vet en de verschillende vetsoorten afzonderlijk op het risico van hart- en vaatziekten, diabetes en de totale sterfte nog eens te bekijken. De vetsoorten werden onderverdeeld in verzadigd vet, industrieel vervaardigd transvet en transvet uit zuivelproducten, onverzadigd vet, meervoudig onverzadigd vet en de visvetzuren.

Wat leren we van dit type onderzoek?

Er kunnen wel wat verbanden aangetoond worden tussen de verschillende soorten vetten en het risico op verschillende soorten ziekten, maar ook hier zijn meerdere factoren van invloed.
De industrieel vervaardigde transvetten lijken het risico te verhogen op hart- en vaatziekten, maar ook hier zijn andere factoren die dit verband versterken.
Ook dit wijst erop dat een voedingsadvies over een voedingsstof nooit uit zijn verband dient te worden gehaald, maar dat het gehele voedingspatroon van belang is voor de gezondheid.


Geplaatst door Anneke Palsma op 15 October 2015