Richtlijnen Goede Voeding 2015

We hebben er natuurlijk best wel lang naar uitgekeken, maar eindelijke zijn ze er. Gelukkig hoefden we niet bij nacht en ontij voor een gesloten winkeldeur te liggen, maar werd dit document gewoon digitaal toegankelijk gemaakt. Het gaat natuurlijk over de Richtlijnen Goede Voeding 2015. Wat zijn de belangrijkste wijzigingen? Wat is de onderliggende motivatie voor deze veranderde adviezen?

De belangrijkste veranderingen

De opvallendste wijziging is dat het advies weergegeven wordt in voedingsmiddelen. De huidige Richtlijnen Goede Voeding 2015 zijn bondiger geformuleerd dan de Richtlijnen Goede Voeding 2006. Deze keer is er geen norm gegeven voor beweging. De huidige richtlijnen voldoen beter aan richtlijnen voor een ecologisch verantwoorde voeding dan de vorige versie uit 2006. Het gebruik van een duurzame voeding is ook een verantwoordelijkheid van de overheid en productieketen.
Hier kun je lezen hoe de huidige Richtlijnen Goede Voeding tot stand zijn gekomen.

Eiwit: Meer plantaardig en minder dierlijk

De verschuiving naar meer plantaardige eiwitbonnen (peulvruchten, noten) in plaats van vlees heeft als doel om hart- en vaatziekten te verminderen. Daarnaast kan het mogelijk ook leiden tot het minder vaak optreden van kanker. Het advies voor zuivel is iets verlaagd, omdat inname van ½ liter zuivelproducten per dag niet tot meer gezondheidswinst leidde dan de huidige inname van zuivelproducten die gemeten werd in de laatste Voedsel Consumptiepeiling. Het advies voor de vleesinname dat vorige week door het World Health Organisation werd gegeven is ook al in deze Richtlijnen Goede Voeding opgenomen.
Naast het advies om een keer per week peulvruchten als eiwitbron te gebruiken is het opvallendste advies om een handje ongezouten noten per dag te nemen. Deze beide adviezen hebben als doel om de kans op hart- en vaatziekten te verlagen.

Voldoende volkorengranen en minder suiker

Het advies voor volkorengranen is bijgesteld naar “tenminste 90 gram per dag”. Dat komt neer op 3 snee brood per dag of een grote portie volkorenpasta. Voor de inname van koolhydraten wordt aanbevolen om vooral volkorengraanproducten te gebruiken, omdat deze tot een verlaging van het LDL-cholesterol leiden.
Deze keer is er wel een advies gegeven over het gebruik van suiker: Het gebruik van suikerhoudende (fris)dranken wordt afgeraden omdat deze bijdragen aan een vergrote kans op diabetes. Er wordt zelfs expliciet vermeld dat het gebruik van vruchtensap ook beperkt dient te worden. 1 glas vruchtensap bevat namelijk evenveel suiker als een glas frisdrank.

Meer groente en fruit, supplementen alleen voor specifieke groepen

De aanbeveling van groente en fruit is naar boven bijgesteld naar tenminste 200 g groente en tenminste 2 porties fruit. Daarmee ligt het nieuwe advies voor groente en fruit nu dichterbij de WHO-richtlijn. Daarmee wordt het idee losgelaten dat “het beter is om een lager inname-advies te geven omdat dit voor meer mensen haalbaar is”. Ook wordt aangegeven dat er overtuigend bewijs is dat een hogere inname van groente en fruit tot een verlaging van de bloeddruk leidt. Daarnaast blijkt dat dagelijkse inname van voldoende groente samenhangt met een lager risico op hart- en vaatziekten en beroertes.
Daarnaast wordt er een harde uitspraak wordt gedaan dat het gebruik van voedingssupplementen alleen nodig is voor mensen die tot een specifieke doelgroep behoren waarvoor een suppletieadvies geldt.    

Vis en vetnieuws

De aanbeveling voor vis is verlaagd van twee keer naar een keer per week, omdat niet aangetoond is dat twee keer per week vis eten tot een lagere kans op hart- en vaatziekten leidde dan één keer per week vis eten.
Voor vetten wordt vooral ingezet op het gebruik van meer vloeibare vetten, omdat deze het risico op hart- en vaatziekten verlagen. Het advies om de geharde vetten (transvetten) te beperken wordt minder streng uitgesproken, omdat regelgeving in de voedingsindustrie al tot een lagere inname van transvetten heeft geleid. Doordat het advies in positieve bewoordingen is geformuleerd wordt de aandacht van het verzadigd vet afgeleid. Toch blijft het advies gelden om deze groep vetten toch te vermijden, omdat in een cohortonderzoek bevestigd werd dat er een verband bestaat tussen verzadigd vet en hart- en vaatziekten.

Koffie, thee en alcohol

Het drinken van drie tot vier koppen groene of zwarte thee (zonder suiker) wordt aangeraden, omdat dat de kans op een beroerte kan verlagen. Wie koffie drinkt doet er goed aan om voor filterkoffie te kiezen, omdat ongefilterde koffie kan leiden tot een verhoogd cholesterol. Uiteraard geldt ook hier dat het raadzaam is om geen suiker toe te voegen, omdat het suikergebruik in koffie en thee ongemerkt ook tot een grote inname van “lege calorieën” kan leiden.
Voor alcohol wordt aangeraden om niet meer dan één glas per dag te nemen. Hoewel matig alcoholgebruik ook gunstige effecten heeft, is er ook een verband gevonden met ongunstige gezondheidseffecten zoals borstkanker (bij vrouwen) en darmkanker.

Kortom:

Er ligt een mooi en evenwichtig advies dat zich mogelijk gemakkelijk laat vertalen naar praktische richtlijnen die goed aangepast kunnen worden aan de verschillende voedingsgewoonten van de Nederlanders. Het belangrijkste advies blijft om de verleidingen te weerstaan. Voorlopig is het advies samen te vatten in deze dichtregels:
Eet gevarieerd en meer plantaardig. Neem minder geraffineerd en eet niet overdadig.


Geplaatst door Anneke Palsma op 5 November 2015