Nieuwe leefstijlrichtlijnen?

Op 24 mei 2018 zijn de nieuwe richtlijnen voor voeding en beweging voor het voorkomen van kanker gepresenteerd. Deze richtlijnen zijn opgesteld door het World Cancer Research Fund (WCRF). De Richtlijnen werden op drie plaatsen tegelijkertijd geïntroduceerd door medewerkers van het WCRF. Waarin verschillen deze richtlijnen met de Nederlandse Richtlijnen Goede Voeding en de beweegrichtlijnen?

Nieuwe Richtlijnen om kanker te voorkomen in het kort

De Richtlijnen voor het Voorkomen van kanker luiden:
1. Zorg voor een gezond gewicht
2. Kom in beweging: loop meer en zit minder
3. Eet veel volkorengraanproducten, groente fruit en peulvruchten
4. Eet zo weinig mogelijk fastfood en ander voorbewerkt voedsel dat veel vet, zetmeel en suiker bevat
5. Beperk het eten van rood en bewerkt vlees
6. Drink zo min mogelijk dranken met toegevoegde suikers
7. Drink zo min mogelijk alcohol
8. Gebruik geen voedingssupplementen met het doel om kanker te voorkomen
9. Voor vrouwen: geef je kind borstvoeding, indien mogelijk
10. Volg deze aanbevelingen ook als je al eens kanker hebt gehad.
Ook belangrijk: Rook niet, voorkom blootstelling aan tabak en te veel zon.

Waarin verschillen deze richtlijnen met de Richtlijnen voor de Schijf van Vijf?

Eigenlijk verschillen deze richtlijnen nergens met die van Richtlijnen Schijf van Vijf. Ze geven naast de voedingsrichtlijnen nog een beweegadvies en een advies voor vrouwen om borstvoeding te geven aan hun kinderen, indien mogelijk. Daarnaast zijn de laatste twee richtlijnen om de aanbevelingen op te volgen als je al eens kanker gehad hebt en het vermijden van blootstelling aan tabak(srook) en te veel zon een aanvulling op de voedingsadviezen.
Bij de voedingsadviezen valt op dat er geen expliciete hoeveelheden worden genoemd. Deze adviezen worden mondiaal gegeven zodat ieder de adviezen kan aanpassen naar eigen voedingsadviezen waarbij rekening gehouden wordt met de lokale voedingsgewoonte(n) en andere accenten die een land belangrijk vindt.  

Hoe kwamen deze voedingsrichtlijnen voor kankerpreventie tot stand?

Voor het opstellen van deze richtlijnen voeren onderzoekers van het World Cancer Research Fund (WCRF) meta-analyses en systematische reviews uit om te bepalen wat de invloed is van voedingsmiddelen, voedingspatronen, leefstijl zoals roken, zitten en bewegen op de verschillende vormen van kanker. Daarvoor bekijken wetenschappers van het WCRF alle onderzoeken die er overal in de wereld zijn gepubliceerd. Alle onderzoeken worden beoordeeld op de opzet, de wijze waarop deelnemers zijn geworven, de leeftijdscategorie en het geslacht van de deelnemers, de gebruikte statische rekenmethodes en nog veel meer variabelen, zoals of de deelnemers ook aan andere ziekten leiden, blootstelling aan allerlei stoffen, etc. etc. Pas als onderzoeken zoveel mogelijk overeenkomen qua opzet en alle andere hiervoor genoemde factoren worden ze meegenomen in deze analyses en reviews. Onderzoeken die niet voldoen aan de gestelde criteria zijn niet meegenomen in de meta-analyses en systematische reviews. Deze strenge eisen gelden voor elk onderzoek dat meegenomen wordt in de analyses en reviews om verstorende factoren die tot vals-positieve en vals-negatieve uitkomsten kunnen leiden zoveel mogelijk uit te sluiten. Door het samenvoegen van gegevens uit zoveel mogelijk verschillende onderzoeken wordt een grotere onderzoeksgroep verkregen. Daardoor neemt de betrouwbaarheid van de statistische berekeningen toe en kunnen toevalsbevindingen zoveel mogelijk worden uitgesloten. Er kan dan met meer zekerheid een uitspraak worden gedaan over de invloed van een leefstijlfactor, zoals bewegen, een voedingsmiddel of een voedingspatroon op het al dan niet ontwikkelen van een vorm van kanker.

Hoe zijn deze adviezen te vertalen naar de Nederlandse situatie?

Wanneer de adviezen van het WCRF samenvoegen met de Richtlijnen Schijf van Vijf en de beweegrichtlijnen levert dat de volgende leefstijl- en voedingsadviezen op:
Eet volgens een meer plantaardig en minder dierlijk voedingspatroon zoals in de onderstaande richtlijnen staat benoemd:
1. Eet dagelijks ten minste 200 g groente (> 4 opscheplepels) en ten minste 200g ( >2 porties ) fruit
2. Eet dagelijks ten minste 90 g volkoren graanproducten zoals bruin- of volkorenbrood of pasta
3. Eet wekelijks peulvruchten
4. Eet ten minste 15 g (een handje) ongezouten noten per dag
5. Neem enkele porties zuivel per dag, waaronder melk en yoghurt
6. Eet een keer per week vis, bij voorkeur vette vis
7. Drink dagelijks 3 koppen thee
8. Vervang geraffineerde graanproducten door volkoren producten
9. Vervang boter, harde margarine en bak- en braadvetten door zachte margarine, vloeibare bak- en braadvet en plantaardige oliën
10. Vervang ongefilterde door gefilterde koffie
11. Neem niet meer dan 500 g rood en bewerkt vlees per week
12. Eet zo weinig mogelijk fastfood en ander voorbewerkt voedsel dat veel vet, zetmeel en suiker bevat
13. Drink zo min mogelijk dranken met toegevoegde suikers en vruchtensappen om niet teveel toe te nemen in gewicht;
14. Drink zo min mogelijk alcohol of in ieder geval niet meer dan één glas per dag
15. Beperk de inname van keukenzout tot maximaal 6 g per dag
16. Gebruik geen voedingssupplementen met het doel om kanker te voorkomen, maar neem alleen supplementen als je tot een risicogroep behoort om een tekort aan een voedingsstof op te lopen;
17. Voor vrouwen: geef je kind borstvoeding, indien mogelijk
18. Volg deze aanbevelingen ook als je al eens kanker hebt gehad.
En neem ook de volgende leefstijladviezen ter harte:
19. Kom in beweging; maak lichaamsbeweging een onderdeel van je dagelijks leven: loop meer en zit minder
20. Rook niet, voorkom blootstelling aan tabak en te veel zon.

Het lijkt wel veel om te doen en het geeft natuurlijk geen garantie op een gezonde oude dag, maar deze leefstijladviezen kunnen er wel toe bijdragen dat je de kans op kanker en andere nare ziekten die je levenskwaliteit aantasten verkleinen.


Geplaatst door Anneke Palsma op 7 June 2018