Educatieve televisie?

Anorexia Nervosa is een ernstige en intrigerende ziekte. Het is een van de psychiatrische ziektebeelden met het hoogste sterftecijfer. Deze ziekte wordt wel gekoppeld aan de slankheidscultus, maar er zit veel meer achter. Het is een moeilijk behandelbare aandoening. Af en toe zijn er reportages over in de media, maar hoe volledig worden we door de media geïnformeerd?

Anorexia eetclub

Eind 2018 werd een serie korte documentaires onder de naam Anorexia eetclub uitgezonden op de Nederlandse televisie over een zestal anorexiapatiënten die zes weken werden gevolgd terwijl ze deelnamen aan een eetclub. De eetclubsessies waren bedoeld om de kijker enig inzicht te geven in de strijd die jongeren met deze eetstoornis leveren om genezing of een leefbaar leven te bereiken. De uitzendingen werden verzorgd door de NTR, een combinatie ven de Nederlandse Programma Stichting, Teleac en de Radio Volks Unie.
In de eerste afleveren maakt de kijker kennis met de zes jongeren en enkele van hun naasten. In de daarop volgende afleveringen worden de jongeren gevolgd bij meerdere sessie van de kookclub. In de laatste aflevering is er een echte chefkok uitgenodigd die de jongeren wil helpen bij het bereiden van een heerlijke maaltijd. In deze uitzending wordt duidelijk hoe groot het verschil iis in de houding ten opzichte van eten tussen de chefkok en de jongeren met anorexia.  

Selectie deelnemers

In het NRC wordt uit de doeken gedaan hoe de selectie van de kandidaten voor de Anorexia-eetclub heeft plaatsgevonden. Bij het programma was alleen een diëtist betrokken die de kooksessie begeleidde. Daarom was het ook een vereiste dat de deelnemers te allen tijde moesten kunnen terugvallen op hun behandelaar.
Wie slechts zes jongeren wil laten deelnemen heeft een rijke keuze uit kandidaten als er veel aanmeldingen zijn. Als er slechts zes personen mee kunnen doen heeft dat ook tot gevolg dat er dan ook veel jongeren afgewezen moeten worden. Mensen met anorexia hebben meestal een laag zelfbeeld, waardoor een afwijzing hard kan aankomen en zelfs tot ernstige terugval in het ziekteproces kan leiden zo wordt door Eric Furth, hooglereaar eetstoornissen in het NRC-artikel opgemerkt.
Enkele jongeren vertellen dat zij druk hebben ervaren van de programmamakers om toch deel te nemen, terwijl een andere anorexiapatiënt juist opmerkt dat zij de gesprekken met de programmamakers als begripvol ervaren heeft. Zij koos ervoor om niet deel te nemen.

Wat is anorexia nervosa

Heel letterlijk betekent deze term: gebrek aan eetlust door psychische oorzaken. Anorexia nervosa kenmerkt zich door een intense angst om dik te worden. Anorexiapatiënten ervaren wel gevoelens van honger, maar ze doen er alles aan om niet aan deze prikkel toe te geven om gewichtstoename te voorkomen. De meeste anorexiapatiënten zijn erg mager, maar een anorexiapatiënt met een gezond gewicht voor haar/zijn lengte die nog steeds enorm bang is om dik te worden en nog steeds een slechte verhouding met eten heeft is nog steeds een anorexiapatiënt, hoewel zij/hij er voor de buitenwereld zelfs heel gezond uit kan zien. Het deelnemen aan een eetclub is voor een anorexiapatiënt een ware uitdaging…

Educatieve inkijk?

Uitzendingen van de NTR zouden dus een educatief karakter moeten hebben. Toch blijkt dat niet altijd het geval. Wie de afleveringen van de anorexia-eetclub nauw gevolgd heeft zou de indruk kunnen krijgen dat de behandeling van anorexiapatiënten voornamelijk gericht is op “meer (genieten van) eten” en “aankomen”, maar de behandeling van eetstoornissen omvat veel meer. En programma zoals deze geeft een zeer onvolledig beeld van deze ziekte en de behandeling ervan.
Wie deze uitzendingen bekijkt en denkt dat er een helder beeld wordt geschetst van het behandelen van anorexiapatiënten komt bedrogen uit. Als je echt goed geïnformeerd wilt worden over de behandeling van eetstoornissen is het verstandig om contact op te nemen met de Nederlandse Academie voor Eetstoornissen.


Geplaatst door Anneke Palsma op 12 April 2019