Nutriscore wel of niet

Het lijkt erop dat Nutriscore als voedselkeuzelogo ook in Nederland de voorkeur krijgt als opvolger van het Vinkje. Er is nog geen definitieve beslissing genomen. De Nutriscore zou de gezonde keuze gemakkelijker maken voor consumenten, maar voedingswetenschappers zijn niet overtuigd. Hoe kan de Nutriscore geschikt gemaakt worden voor Nederland?

Nutriscore in andere landen

In Frankrijk is de Nutriscore al als logo te vinden op sommige voedingsmiddelen. Toch wordt niet op alle producten in Frankrijk het logo vermeld. Zo zijn er vleeswaren die door dezelfde producent op de markt worden gebracht waarbij de ene soort wel voorzien is van de Nutriscore en de andere, vrijwel identieke soort, van hetzelfde merk is niet voorzien van het Nutriscore-logo. Zelfs identieke gepasteuriseerde melk van het ene merk is wel voorzien van het logo, terijl de andere soort gepasteuriseerde melk met dezelfde samenstelling geen logo heeft. Dat kan voor verwarring zorgen, omdat de indruk wordt gewekt dat het ene product wel gezond is en het andere niet. Ook blijkt dat niet alle voedselproducenten meedoen met het vermelden van het logo op de voedingsmiddelen.
In België gaat de Nutriscore ook ingevoerd worden, maar ook hier is het een vrije keuze om mee te doen met het logo.

Overzichtelijk voor consument

Uiteindelijk zal er een logo gekozen moeten worden waar de consument mee “uit de voeten“ kan. In Nederland kenden we het Vinkje, maar dat bleek eigenlijk een dooie mus. Het stoplichtenlogo dat in 2012 al in het Verenigd Koninkrijk werd gebruikt leek een aardig alternatief, maar ook daar kleefden haken en ogen aan. Een logo waarbij voor alle voedingsstoffen kon worden afgelezen in hoeverre er aan de dagelijkse aanbevolen hoeveelheid wordt voldaan is in de praktijk ook lastig, omdat dat toch een behoorlijke rekenvaardigheid vereist van de consument bij alle dagelijkse keuzes.
Onderzoek leerde echter dat belangrijke eisen voor een logo zijn dat de consument in een oogopslag ziet of het om een gezond product gaat en in hoeverre deze aan de voedingsrichtlijnen voldoet .

Nutriscore verschillend voor verschillende landen

Alle landen hebben verschillende voedingsrichtlijnen. Op belangrijke punten komen ze wel overeen, maar op sommige punten zijn er toch verschillen. Het verschil in de richtlijnen tussen de verschillende landen heeft te maken met de uitgangspunten voor de gehanteerde voorlichtingsmodellen. Zo kennen we in Nederland De Schijf van Vijf, maar in andere landen worden andere voorlichtingsmodellen gebruikt. Daarbij wordt er rekening gehouden met de eigen eetculturen en de onderdelen die de Gezondheidsraad van dat land wil benadrukken in de voedingsrichtlijnen. Een voorbeeld van zo’n verschil is de Nederlandse richtlijn om voedingsmiddelen met toegevoegde en een hoog gehalte aan vloeibaar suiker en bewerkte voedingsmiddelen af te raden, terwijl de Franse richtlijn puur naar de voedingswaarde kijkt in termen van energie (calorieën), eiwitten, vetten, verzadigde vetten, koolhydraten, vezels en zout. Nu blijkt echter dat bij het Franse berekeningsalgoritme voor de voedingswaarde witte rijst en sommige gezoete dranken een andere score krijgen dan op grond van de Nederlandse voedingsaanbevelingen gelden.
Het zal duidelijk zijn dat het zomaar overnemen van de Nutriscore zoals deze in Frankrijk wordt gebruikt dus niet aan te raden is.

Nutriscore op Europees niveau inzetbaar?

Wanneer de Nutriscore op de producten in Frankrijk vergeleken wordt met de Franse voedingsrichtlijnen, blijkt dat de Nutriscore hier goed voldoet.
Als de Nutriscore ook in Nederland wordt ingevoerd, moet er dus een aanpassing plaatsvinden aan het rekenkundig algoritme voor het toekennen van de echte voedingscore van een product volgens de Nederlandse Richtlijnen Goede Voeding en de Richtlijnen Schijf van Vijf. Maar wanneer je dus als Nederlander in Frankrijk op vakantie of werkbezoek bent en daar voedingsmiddelen inkoopt zou je vervolgens kunnen denken dat producten met het Nutriscore-logo op dezelfde manier zijn beoordeeld als in Nederland.
Voor mensen die regelmatig naar het buitenland reizen zou het dus een groot voordeel zijn als alle landen het Nutriscore-logo op dezelfde wijze toepassen. Dat zou betekenen dat we als Europa allemaal dezelfde normen voor een goede voeding hanteren, maar voorlopig is dat nog een brug te ver.

Wat is er nodig voor doorvoeren van de Nutriscore in Nederland?

Het algoritme voor het bepalen van de Nutriscore moet worden aangepast aan de Nederlandse voedingsrichtlijnen.
Daarnaast is het dringend gewenst dat het logo door alle voedselproducenten wordt gebruikt, zodat de consument optimale duidelijkheid krijgt over de “Nutriscore” van alle voedingsmiddelen die er in de handel zijn.
Uiteraard kan dit dan stimulerend werken voor voedingsmiddelenproducenten om de samenstelling van hun producten te verbeteren.
Uiteindelijk is toch het doel van een logo dat de consument duidelijk kan zien hoe gezond een product is en of het in zijn/haar voeding past. Naast een voedselkeuzelogo zijn de Apps van het Voedingscentrum daarvoor ook handige hulpmiddelen want alleen met een logo is het lastig om gezonde keuzes te maken op individueel niveau.


Geplaatst door Anneke Palsma op 13 September 2019