Preventie gezond voor economie

Nederland is weer massaal gestart met afvallen. Leidt overgewicht altijd tot een verhoogde sterftekans? Is ingrijpen bij iedereen die overgewicht heeft nodig, of geldt dat alleen voor bepaalde risicogroepen? Onderzoek in de bouwsector leert dat individueel maatwerk voor werknemers met een ongezonde leefstijl een beter resultaat geeft dan een standaardbenadering. Preventie is ook economisch zinvol

Ietsje te zwaar lagere sterftekans?

De onderzoeksgroep van Flegal vond dat de sterftekans van mensen die een BMI tussen de 25 en 30 hebben licht verlaagd was ten opzichte van mensen met een normaalwaarde (BMI tussen 18,5 en 24,9). Dit effect is het sterkst voor mensen die ouder zijn dan 65 jaar. Deze wetenschappers vergeleken de uitkomsten van 97 grote onderzoeken met elkaar, waarbij alleen de resultaten van gezonde niet-rokers werden meegenomen. De gegevens over lengte en gewicht werden verkregen door metingen die gedaan zijn door onafhankelijke onderzoekers en deels door zelfrapportage. Uit deze meta-analyse blijkt dat de sterftekans voor mensen met een BMI vanaf 30 in het algemeen wel verhoogd is. Het betekent dus dat mensen die gezond zijn en een licht overgewicht hebben een lagere sterftekans hebben, maar toch hebben ze wel meer kans om ziekten te ontwikkelen als gevolg van overgewicht.

Overgewicht ook economisch probleem

Op de werkvloer blijken werknemers met overgewicht zich vaker ziek te melden. Overgewicht vormt een risico voor het krijgen van gewrichtsklachten, diabetes, hart- en vaatziekten en bepaalde vormen van kanker. Deze ziekten brengen naast fysieke beperkingen ook veel persoonlijk leed met zich mee. Daarom is het zinvol en nodig om overgewicht aan te pakken en te voorkomen. De overheid zet hier echter niet op in, omdat dat als betuttelend wordt ervaren volgens de minister van VWS. Werkgevers en anderen maken zich echter wel zorgen om overgewicht, omdat het tot kostenstijging in de zorg leidt. Het CPB stelt zelfs voor om het voor lager-opgeleiden mogelijk te maken om een kleiner zorgpakket te laten kiezen, maar daarmee neemt ook hun toegang tot zorg af terwijl ze wel meer zorg nodig hebben en gebruiken. Een onhandige keuze, waarbij geen rekening gehouden is met de behoorlijke economische winst die te behalen is door behandeling en preventie van overgewicht bij iedereen.

Preventie goed voor economie

Zo is inzetten op gezondheid van werknemers winstgevend voor werkgevers. Het beperkt de ziektekosten en wanneer er naast fysieke gezondheid ook aan het psychisch welbevinden en sociale veiligheid ook in het beleid wordt meegenomen kan het tot een verhoging van de arbeidsvreugde en de productie leiden. Kortom winst voor werknemer en werkgever. Uiteindelijk kan het ook tot gevolg hebben dat de kostenstijging in de zorg wordt afgeremd. In de bouw heeft men inmiddels door dat bouwen aan gezondheid goed is voor de werknemers in deze sector.  

Goed voorbeeld in de bouw

In de bouw werken veel mensen die last hebben van overgewicht en deels blijkt dit ook te leiden tot ziekteverzuim. Om dit probleem bespreekbaar te maken en aan te pakken is er in 2007 een interventie gestart waarin twee benaderingen met elkaar werden vergeleken. Personeelsleden konden deelnemen aan het onderzoek op basis van vrijwilligheid. Alle deelnemers kregen een gratis gezondheidstest aangeboden die na 6 en na 12 maanden werd herhaald.  De helft van de deelnemers kreeg na 12 maanden informatie over een gezonde leefstijl en de andere helft kreeg gedurende zes maanden persoonlijke begeleiding bij het verbeteren van de leefstijl van een ARBO-consulent bij hem in de buurt.

Bouwen aan gezondheid zinvol

Uit het onderzoek blijkt dat de groep waarbij persoonlijke begeleiding werd toegepast meer was afgevallen, ze aten minder snacks, ze aten meer fruit, hun bloeddruk was gedaald en ze waren vaker gestopt met roken. De onderzoekers concluderen terecht dat deze leefstijlinterventie effectief is. Al met al de moeite waard om hier in te investeren, omdat het bijdraagt tot het welbevinden van de deelnemende werknemers en hun gezinnen. Investeren in preventie leidt tot een meer vitale samenleving en het betaalt zich terug, doordat vitale werknemers minder vaak ziek zijn. Het bekrachtigt opnieuw de stelling dat effectief verbeteren van de leefstijl mogelijk is. Nu moeten de investeerders om.

Geld beschikbaar stellen

Tot nu toe wordt in de discussie over gezondheid voornamelijk gesproken over geld, maar ik hoor/lees weinig over welzijn. We worden geacht langer door te werken, maar er wordt te weinig geïnvesteerd in behoud van vitaliteit van werknemers en in een vitale samenleving. Het voorbeeld in de bouw toont opnieuw aan dat preventie wel degelijk zinvol is en niet ervaren hoeft te worden als betutteling.
Het wordt tijd dat de overheid ook het roer omgooit dat er ingezet wordt op een duurzaam vitale samenleving. De overheid heeft dat namelijk al veel te vaak en te lang laten liggen.


Geplaatst door Anneke Palsma op 10 January 2013