Gewichtige problemen, kleine ambities

Het leger is bezorgd omdat meer dan de helft van de soldaten niet slaagt voor de jaarlijkse conditietest. Het ministerie van VWS gaat 26 miljoen euro extra  besteden om overgewicht bij kinderen aan te pakken en noemt dit een “ambitieus plan”. Is dit werkelijk zo spectaculair? Zijn preventieve interventies met behulp van een convenant met publiek-private partijen wel zo effectief?

Grootse plannen

Staatssecretaris van Rijn van het ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport pleitte op 28 januari tijdens de jaarbijeenkomst van het Convenant Gezond Gewicht om de handen in een te slaan in de strijd tegen overgewicht. Hij geeft aan dat preventie niet in eerste plaats bij de overheid thuis hoort, maar bij mensen zelf en partijen als werkgevers, gemeenten en sportverenigingen. Hij kondigde verder aan om 26 miljoen euro extra vrij te maken voor het tegengaan van overgewicht bij kinderen en het bevorderen van een gezonde leefstijl samen met andere partijen.

Meer Jongeren Op Gezond Gewicht

Van Rijn wil inzetten op het JOGG-programma door het aantal gemeenten van 24 in 2012 uit te breiden naar 75 in 2015. De JOGG-benadering is afgeleid van het in Frankrijk succesvolle EPODE-concept. Eigenlijk zou iedere gemeente een JOGG-gemeente moeten zijn. De strijd tegen overgewicht zal een onderdeel vormen van een breed preventieprogramma, waaraan nu wordt gewerkt. Zeker is al wel dat alle partijen van het Convenant Gezond Gewicht een belangrijk rol gaan krijgen in dit programma.

En werkt het?

Laat er nu net op 12 februari een artikel in The Lancet zijn verschenen waarin voedingswetenschappers de effectiviteit van zelfregulering, publiek-private samenwerkingen en diverse modellen voor regelgeving hebben bekeken. Zij kwamen tot de conclusie dat producenten van ongezonde voeding en dranken geen rol dienen te spelen in het nationale beleid om ziekten als overgewicht te voorkomen. De wetenschappers adviseren overheden om te kiezen voor wettelijke maatregelen en marktinterventies om overgewicht aan te pakken. Misschien dat Schippers en van Rijn hun rapport nog kunnen bijstellen en maatregelen aankondigen die effectiever zijn.

Goed voorbeeld doet goed volgen

Jong geleerd is oud gedaan en daar kun je bij het verdedigen van het land toch nog wel wat aan hebben. Maar ook daar is het droevig mee gesteld. Van de 82 leidinggevenden in het leger blijken slechts 30 personen (36,6%) in staat om de jaarlijkse Defensie Conditie Proef te halen. Goed voorbeeld doet goed volgen: Van de militairen zelf kwamen 15.000 personen niet opdagen voor de test en 3300 mensen slaagde niet voor deze test. Totaal werden er 43.000 defensiewerknemers voor deze test opgeroepen. Er slagen dus net iets meer dan 42% van de militairen voor de Defensie Conditie Proef. Het zou beter zijn als de hogere legerleiding zichzelf dus serieus gaat nemen en het goede voorbeeld gaat geven en als een waardig rolmodel fungeert.
Nog beter is het om al op jonge leeftijd te beginnen met een goede (op)voeding. Daarvoor is investeren nodig, maar is 26 miljoen wel een realistisch bedrag om zulke hoge doelen te bereiken als Van Rijn voor ogen heeft?

Een kinderhand is (niet) gauw gevuld

Hoewel de extra subsidie met veel tamtam op de balanstop werd aangekondigd is het toch allemaal wat minder spectaculair dan het lijkt. Van de kinderen van 2 tot 21 jaar heeft 13,3% (267.000) van de jongens en 14,9% (287.000) van de meisjes overgewicht. Het verdrievoudigen van het aantal JOGG-gemeenten met behulp van 26 miljoen euro lijkt niet realistisch, tenzij er op gerekend wordt dat er heel veel gedaan zal worden door vrijwilligers of dat er andere geldschieters zijn. Voor een landelijke aanpak is het sowieso te mager, omdat Nederland volgens de meest actuele CBS-gegevens 3,9 miljoen kinderen telt in de leeftijdscategorie van 2-21 jaar waar dit programma zich op zou moeten richten.
Omgerekend betekent deze investering dat er ongeveer 6 euro extra per kind wordt uitgetrokken om het overgewichtsprobleem nog beter te bestrijden. Dat is hetzelfde als watjes nemen om een olifant om te kegelen.
Kortom een zoethoudertje voor een vet en gewichtig probleem…


Geplaatst door Anneke Palsma op 14 February 2013