Participatie: prima pleidooi preventie

Iedereen doet mee in Nederland! De vier p’s van de marketing gaan anders ingezet worden. Naast sport en bewegen moet ook ingezet worden op voeding. Voedselveiligheid is vaak onderwerp van gesprek, maar de consument veroorzaakt de grootste kans op onveilige voeding door eigen keuzes. Voor mooi samenspel is speelse inzet op preventie nodig om iedereen mee te laten doen.

Jong en oud erbij betrekken

In de de eerste troonrede van Koning Willem Alexander geeft hij aan dat we van een verzorgingsstaat naar een participatiestaat gaan. Om dat te realiseren is het zaak dat iedereen mee gaat doen en dat er gestreefd wordt naar een vitale samenleving. Beroepsbeoefenaren weten vaak wel wat eraan schort, maar de bevolking zelf weet waar de barrières liggen om een gezondere leefstijl te realiseren. De gemeenten waar het project Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG) loopt zetten in op sport. Voeding zou meer in het onderwijs geïntegreerd moeten worden. Maar ook de ouders moeten bij dergelijke projecten worden betrokken, omdat zij bepalen wat er thuis wordt gegeten.  

Toename overgewicht tackelen

Doordat het aantal kinderen en volwassenen met overgewicht en obesitas toeneemt zal in de toekomt ook het aantal mensen met diabetes type 2 en andere aandoeningen als gevolg van overgewicht stijgen. Dit leidt weer tot hogere zorgkosten.
Vaak blijkt dat dit vooral een issue is bij mensen met een lagere sociaal economische status. Vaak betreft het mensen die zelf het gevoel hebben dat ze weinig invloed op hun eigen leefsituatie kunnen uitoefenen. Toch zijn ook hier geslaagde projecten bekend voor leefstijlinterventies waar we van kunnen leren. Er is pas echt sprake van een participatiemaatschappij als er ingezet wordt op het verkleinen van de sociaal economische gezondheidsverschillen en het laten meedoen van iedereen.

Werkloosheid risicofactor ongezonde leefstijl

De verwachting is dat er nog meer werkzoekenden een beroep doen op de overheid voor een uitkering. Als deze groep groter wordt nemen de sociaal economische gezondheidsverschillen nog verder toe. De gewone werknemer die zijn baan verliest is direct verplicht om te solliciteren. Er wordt gelijk verwacht dat hij/zij zich fris, fruitig en energiek op “het verwerven van een nieuwe uitdaging” stort, terwijl hij/zij een behoorlijke klap moet verwerken. Verlies van werk en inkomen staat in de top tien van stressvolle gebeurtenissen.
Stress kan ongezond gedrag met allerlei gevolgen van dien uitlokken, vooral wanneer de situatie langer aanhoudt. Bovendien is het verspilling van economisch kapitaal om talentvolle mensen hun werk en inkomen af te pakken en hen zo de boete te laten betalen voor de schade die anderen aan de economie hebben aangericht. Participatie dient op een meer waardige manier worden vergroot dan het laten verrichten van verplicht vrijwilligerswerk voor behoud van uitkering.

Voedingsinterventie noodzakelijk

Nee, ik ben geen politicus en zal het ook niet worden. Naast de kennis en kunde verkregen door opleidingen, werk en levenservaring gebruik ik ook mijn GBV, oftewel Gezond Boeren Verstand. En over de huidige stand van preventie van overgewicht gesproken: Het alleen inzetten van buurtsportcoaches zal niet helpen om meer mensen aan het sporten te krijgen als het geld voor (sport)schoenen ontbreekt.  
Wie goed naar de afscheidsrede van Professor Klaas Westerterp heeft geluisterd heeft kunnen leren dat er ingezet dient te worden op voeding als het om preventie van overgewicht gaat. Kortom ook hier is een verbeterslag nodig om iedereen mee te laten doen.

De vier nieuwe P’s voor preventie

In de marketing kennen we de vier p’s voor het opzetten van een plan, namelijk product, plaats, promotie en prijs. Toch zijn daarnaast ook een of meerdere professionals en publiek nodig en hebben we dus zes p’s in plaats van vier.
Wanneer we een dergelijk plan voor preventie opzetten geldt dat we een goed product in handen hebben, namelijk verbeterde gezondheid en welbevinden (1e p: Prima), maar de promotie door de professional dient tactisch te gebeuren. Om de draagkracht te vergroten is het nodig om met je doelgroep in overleg te gaan (2e P: pleidooi) voor een goed plan (3e P). Hierbij zorg je ervoor dat je (vertegenwoordigers van alle) subgroepen bij de opzet en uitvoering van de interventie betrekt (4e P: participatie), om de barrières voor de uitvoering van het plan in kaart te brengen. Door de activiteiten zoals een kookworkshop of een gezamenlijk ontbijt dichtbij huis te laten plaatsvinden wordt de barrière van reiskosten en afstand verkleind en kan een grotere groep worden bereikt.

Totaal tien p’s

Maar wie goed geteld heeft komt aan tien p’s voor goede preventie, namelijk: Preventie leidt tot een prima product als het door participatie van professionals bij het afstemmen van de promotie op het publiek die alle subgroepen verleidt om mee te doen (pleidooi) om het plan op een gewenste plaats tegen redelijke prijs uit te voeren.  
Kortom meer samenspel en meer mensen mee laten doen leidt pas echt tot een participatiesamenleving. Oproepen tot participatie is per definitie een prima pleidooi voor preventie.


Geplaatst door Anneke Palsma op 19 September 2013

2 reacties

Liesbeth van den Heuvel

Participatie is een actieve houding. Ik vind dat je actief in het leven staat als je betrokken bent bij je eigen gezondheid en leefstijl. Gezond eten, meer bewegen moet je nog steeds zelf doen. Leefstijl is vooral de combinatie, samengevat als goed voor jezelf zorgen.
Mensen die lusteloos op de bank zitten en afgeven op de omgeving komen echt niet verder.

Een overheid die je wakker schudt? Mensen moeten gaan ervaren hoeveel het oplevert aan meer energie en minder gewicht als je een actieve leefstijl hebt. Die ervaring is overtuigend genoeg.

19 September 2013 11:35


Anneke Palsma

Toch is het voor mensen die zelf het gevoel hebben dat ze de regie over hun leven kwijt zijn, door veel tegenslagen die elkaar snel opvolgen moeilijk om een toekomstperspectief te zien. Deze groep is oververtegenwoordigd in de lagere sociaal economische klasse. De preventiecampagnes sluiten vaak niet aan bij hun beleving, omdat zij de rolmodellen zien als mensen die het getroffen hebben en gemakkelijk praten hebben, zie ook: http://www.sportvoedingsadvies.eu/blog/item/11/Levensverwachting+laagopgeleiden+kan+worden+verbeterd. Om deze groep mensen ook optimaal 'mee te laten doen' is het nodig dat er meer naar hun behoeften wordt geluisterd bij het ontwikkelen en uitvoeren van een preventieplan.
De transitie van verzorgingsstaat naar participatiesamenleving die nu door de overheid is ingezet gaat te snel. De afbraak van de verzorgingsstaat is al aan de gang, terwijl er nauwelijks geïnvesteerd is in de opbouw van de participatiesamenleving. Dit geldt vooral voor mensen die nu buiten de boot dreigen te vallen, doordat het meer dan drie jaar geleden is dat ze hun werk en inkomen verloren. Deze mensen komen veelal buiten hun schuld in de bijstand terecht. Door de personen die werk hebben en die dit nog nooit hebben meegemaakt wordt daarop neergekeken. Een respectvolle bejegening door de overheid en het scheppen van een toekomstperspectief voor deze mensen kan helpen om hun waardigheid weer terug te vinden. Dat zijn slechts een paar middelen die nodig zijn om deze groepen het gevoel te geven dat ook zij volledig meetellen in de maatschappij.
En als dat gerealiseerd is kunnen deze mensen ook doorgaans mer energie opbrengen om beter voor zichzelf te zorgen.

19 September 2013 12:13